Ας τα πάρουμε λίγο στις άκρες.

Τους έχουμε δει άπειρες φορές και έχουμε γίνει ένα μαζί τους. Ήρωες που κόβουν τα μαλλιά τους και ανέρχονται σε ένα νέο επίπεδο χειραφέτησης και ήρωες που αναγκάζονται να υποστούν το ατιμωτικό κούρεμα που τους οδηγεί στην αποξένωση. Όποιο κι αν είναι το αποτέλεσμα, όμως, σε μία ιστορία τα μαλλιά (και η απώλειά τους) δημιουργούν ισχυρές συναισθηματικές σκηνές  που οδηγούν την πλοκή παρακάτω και αναγκάζουν τον αναγνώστη/θεατή να συμμετάσχει συναισθηματικά. Η απώλεια των μαλλιών είναι ικανή να προκαλέσει την ενδυνάμωση του χαρακτήρα ή να τον εκμηδενίσει.

Προσοχή στο μαλλί!

Όλοι γνωρίζουμε ότι το μακρύ μαλλί είναι ένα ισχυρό σύμβολο θηλυκότητας στην μυθοπλασία (είτε πρόκειται για γραπτά κείμενα είτε για ταινίες δεν έχει σημασία) χρησιμοποιείται συχνά, ακόμα και ασυνείδητα, για να δηλώσει έναν γυναικείο χαρακτήρα που τονίζει την σεξουαλική διάστασή του. Οι γυναίκες με μακριά μαλλιά στις ιστορίες είναι σχεδόν πάντα νέες, όμορφες και σεξουαλικά επιθυμητές. Οι αρσενικοί χαρακτήρες ποτέ δεν έχουν μακριά μαλλιά εκτός και αν ανήκουν στο μοναδικό ανδρικό στερεότυπο που επιτρέπεται να έχει μακριά μαλλιά χωρίς να κινδυνεύει να χαρακτηρισθεί θηλυπρεπής: Ο βάρβαρος πολεμιστής. Κατά τα άλλα το μακρύ μαλλί είναι αποκλειστικά γυναικεία υπόθεση και χρησιμοποιείται ακόμα και

στα κινούμενα σχέδια για να δηλώσει ότι κάποιος χαρακτήρας (συνήθως κάποιο ζώο που στην πραγματικότητα μπορεί να μην έχει καν μαλλί, π.χ. πάπια) είναι θηλυκός.

Εκείνο, όμως, που δεν είναι ιδιαίτερα γνωστό, ακόμα και στους ίδιους τους δημιουργούς ιστοριών, σεναριών και εικόνων, είναι ότι ακόμα και ασυνείδητα, χρησιμοποιούμε τα διαφορετικά είδη μαλιών, το χρώμα τους, το μήκος και το χτένισμά τους για να δηλώσουμε διαφορετικούς τύπους ανθρώπων. Το γεγονός ότι οι πριγκίπισσες έχουν μακρύ ξανθό μαλλί αλλά οι μάγισσες μαύρο και συνήθως χτενισμένο περίπλοκα δεν είναι τυχαίο. Όπως επίσης δεν είναι τυχαίο ότι όταν ένας αρσενικός χαρακτήρας φοράει γυναικεία ρούχα πάντα φοράει περούκα με μακριά μαλλιά λες και δεν υπάρχουν γυναίκες με κοντά ή όχι τόσο μακριά μαλλιά.

Τα μαλλιά αποτελούν ένα ισχυρό τεταρτογενές χαρακτηριστικό που προσδιορίζει όχι μόνο το φύλο ενός χαρακτήρα αλλά και την κοινωνική του θέση, τον ρόλο του στην ιστορία και συχνά ακόμα και την προσωπικότητά του.

Που είναι οι γυναίκες;

Στο προηγούμενο άρθρο έγραψα για το απλούστατο τεστ Bechdel που μπορεί (υπό προϋποθέσεις) να αποκαλύψει τον βαθμό στον οποίο παρουσιάζονται αντιπροσωπευτικά οι γυναίκες σε μία ιστορία. Κι όμως, όσο απλό κι αν είναι το τεστ Bechdel, οι μισές τουλάχιστον ταινίες αποτυγχάνουν να το περάσουν. Σύμφωνα με τον δημοσιογράφο Μαρκ Χάρις αν ήταν υποχρεωτικό να περάσουν το τεστ Bechdel οι ταινίες τότε οι μισές υποψηφιότητες για όσκαρ του 2009 θα βρίσκονταν σε κίνδυνο.

Τι συμβαίνει και το Χόλιγουντ δεν προωθεί τις ταινίες με ουσιαστικούς γυναικείους ρόλους;

Μα τι λένε μεταξύ τους;

Το πρόβλημα

Αν ένας εξωγήινος που δεν είχε καμία ιδέα από ανθρώπους παρακολουθούσε τις ταινίες μας ή διάβαζε τα βιβλία μας (ανάμεσα σε άλλα συμπεράσματα) θα κατέληγε στην άποψη ότι οι γυναίκες είναι σημαντικά λιγότερες από τους άντρες. Στην λογοτεχνία και τον κινηματογράφο κατά μέσο όρο οι αρσενικοί χαρακτήρες είναι διπλάσιοι από τους θηλυκούς. Στην πραγματικότητα οι γυναίκες αποτελούν το μισό του ανθρώπινου πληθυσμού και αριθμούν δισεκατομμύρια. 

Επίσης, συνήθως οι ρόλοι των χαρακτήρων που παίζονται από γυναίκες είναι κατά κανόνα υποστηρικτικοί και δευτερεύοντες επιτρέποντας στους αρσενικούς χαρακτήρες να αναλάβουν ηγετικό ρόλο στην υπόθεση και να ασχοληθούν με τα "σημαντικά" πράγματα. Οι γυναίκες στην μυθοπλασία συνήθως είναι θύματα, δολοφονούνται, απάγονται ή χρειάζονται σώσιμο (από έναν άντρα). Αν έχουν πιο ενεργητικό ρόλο τότε ή ερωτεύονται (έναν άντρα) ή είναι ο "κακός" της ιστορίας που στο τέλος ηττάται.

Η Οδύσσεια Μιας Περιφρονημένης Μυελίνης! (Μια αληθινή ιστορία πόνου με happy end!)

 (Προσοχή: Η ιστορία που ακολουθεί είναι αληθινή. Τα ονόματα δεν έχουν αλλαχθεί για την προστασία κανενός. Ενδέχεται να περιλαμβάνει και τοποθέτηση προϊόντων.)

Μια φορά κι έναν καιρό ήταν ένα φτωχό πλην τίμιο μονωτικό υλικό που το έλεγαν Μυελίνη. Κάθε πρωί ξύπναγε από τα χαράματα και πήγαινε να βγάλει το μεροκάματο σαν παιδί για όλες τις δουλειές για να μπορούν να κάνουν τη σπουδαία δουλειά τους τα golden girls, οι Νευρώνες (γνωστές και ως Νευρικές Ίνες γιατί ήταν πολύ νευρικές), που δεν έπρεπε επ' ουδενί να ενοχληθούν από ποταπές και ασήμαντες ενοχλήσεις όπως, π.χ. αποστολή αλληλογραφίας, ψήσιμο καφέ, πληρωμή ΔΕΚΟ και σφουγγάρισμα των γραφείων. Όλα αυτά τα έκανε αδιαμαρτύρητα η μικρή και περιφρονημένη Μυελίνη, ντυμένη σε κάτι γκρίζα κουρέλια, γιατί σιγά μην την πληρώνανε να αγοράσει ρούχα της προκοπής, και δεν έβγαζε κιχ (ας όψεται η κρίση), ούτε κι όταν της κακομιλούσανε και της φέρονταν άσχημα οι κομψές καριερίστριες Νευρικές Ίνες που δεν ήταν νευρικές μόνο στο όνομα.

Μια μέρα, εκεί που όλα κυλούσαν όπως συνήθως, συνέβηκε κάτι πολύ παράξενο.

Όταν το σύμπαν συνωμοτεί εναντίον σου

«Όταν θέλεις κάτι πάρα πολύ το σύμπαν συνωμοτεί για να τα καταφέρεις» έγραψε ο Paulo Coello αλλά στην πράξη συχνά νιώθουμε ότι συμβαίνει ακριβώς το αντίθετο.

Είναι ακριβώς την ημέρα που αποφασίζουμε να ξεκινήσουμε δίαιτα που έρχονται επισκέψεις με ένα ταψί γαλακτομπούρεκο. Όταν αποφασίζουμε επιτέλους να χρησιμοποιήσουμε τον διάδρομο γυμναστικής που αγοράσαμε από το τελεμάρκετινγκ, παθαίνει βλάβη. Όταν ξεκινάμε να γράψουμε το βιβλίο μας, το μωρό παθαίνει κολικό. Όταν θέλουμε να διαβάσουμε για τις εξετάσεις, το αγόρι μας μάς παρατάει.

Μα τι πρόβλημα έχει επιτέλους αυτό το σύμπαν;

Πέντε λεπτάκια ακόμα, μαμά.

Έχετε ονειρευθεί ότι θα γράψετε το επόμενο ΜΕΓΑΛΟ ΒΙΒΛΙΟ αλλά προς το παρόν κοιτάζετε μια άδεια σελίδα; Ονειρεύεστε να αποκτήσετε το σώμα των ονείρων σας αλλά το αμέσως επόμενο λεπτό ανοίγετε άλλο ένα σακουλάκι πατατάκια μπροστά στην τηλεόραση; Θέλετε να γυρίσετε όλον τον κόσμο αλλά μέχρι σήμερα έχετε πάει μόνο ως το χωριό σας; Τι να φταίει άραγε;

Ο Steven Pressfield, συγγραφέας του «Gates of Fire», φαίνεται ότι πάσχει κι αυτός από τα ίδια σύνδρομα όπως ο υπόλοιπος κόσμος και γράφει το πώς εκείνος πολεμάει καθημερινά όλα όσα τον εμποδίζουν να αποκτήσει τη ζωή που επιθυμεί.

Σύμφωνα με τον Steven Pressfield στο βιβλίο του «The War of Art» ο μεγαλύτερος εχθρός του ανθρώπου, το ίδιο το Κακό προσωποποιημένο, είναι …

Σε καλό μας τα γέλια!

Όλοι το κάνουμε και όλοι το απολαμβάνουμε. Ακόμα και τα ζώα. Το γέλιο μας συνδέει, ενισχύει τους δεσμούς μας και μας καθησυχάζει, αλλά ταυτόχρονα αποτελεί και το μεγαλύτερο μυστήριο. Για ποιό λόγο γελάμε; Ο κάθε κωμικός μπορεί να διαβεβαιώσει ότι δεν γελάμε όλοι με τα ίδια πράγματα και στις ίδιες συνθήκες. Τι είναι αυτό, λοιπόν, που μπορεί να θεωρηθεί αστείο;
Η ψυχολόγος Patricia Keith-Spiegel προσδιορίζει τους λόγους για τους οποίους γελάμε: